رحمن
به معنای كثرت است و فراگير براي همه موجودات مومن و كافر
رحیم
به معنای بقاء و ثبات است وخاص مومنان و نيكوكاران
رحـــم
اعطا و افاضه است براي رفع حاجت نيازمندان
رحـــمت
افاضه در مقابل نياز
نظر آیت الله امجد در موردرحمن و رحیم :
رحیم: برای خدا
برطرف شدن نیاز مومن در بعد طبیعی با اسم رحمن و در بعد معنوی و فطری با اسم رحیم صورت می گیرد.
برای بهره مندی از دو اسم مقدس رحمن و رحیم باید نيازها و اقتضائات خود را با مبداء غيبي همراه كنيم و برطرف شدن آن ها را از او طلب كنيم.
بدانیم خداوند راه های متعددی برای برطرف کردن نیازهای ما قرار داده و در هیچ حالتی احساس ناامیدی نکنیم ، همیشه دست نیاز خود را به سمت او دراز نمائیم.
امید به رحمت الهی منجر می شود انسان در عین تلاش و کوشش وافر و فراوان در مراحل رشد معنوي خود را با دیگران مقایسه نکند و روحیه یاس و ناامیدی را ار خود دور می نماید اگر بر پیشرفت دیگران نیز حسرت می خورد ، در او حس پیشرفت ایجاد می شود نه ایستایی.
همچنین امید به رحمت الهی، حسن ظن انسان به خداوند را منجر می شود که اگر در مراحل رشد، ناگهان دچار موت شد، در برزخ با شفاعت شافعان الهی مراحل رشد و كمال خود را ادامه دهد.
در روایات رسیده از اهل بیت علیهم السلام ، به نمونه هایی از رحمت واسعه الهی برخورد می کنیم به عنوان نمونه می توان به روایت زیر اشاره کرد:
قال الصادق (ع): مَن اَحسَن في مَا بَقي مِن عُمرِه لَم يُؤاخِذ بِما مَضي مِن عُمرِه
کسی که در مابقی عمر خود به نیکویی بپردازد، خداوند بر آنچه بر او گذشته مواخذه و
بازخواست نمی کند
حمد
ستايش در مقابل كار اختياري زيبا
در حمد لازم نيست حتماً نعمت به شخص برسد
براي درك كردن حمد ، مي توان با كشيدن يك نقاشي زيبا)به صورت اختياری( از آن لذت برد.
اين لذت و حظ که حاکی از ستایشی عمیق است همان حمـــد است.
هر جا بتوان به كسي آفرين گفت همان مصداق حمد است.
انسان ذاتاً نياز دارد كه محمود باشد. آنچه كه بسیار در این امر اثر می گذارد " نماز شب" است همچنین لازم است انسان در شبانه روز خود كارهايي را انجام دهد که توسط پروردگار عالم ستوده شده است.
پی نوشت:
معارف سوره ی مبارکه ی حمد وسیع تر از آن است که در یک پست خلاصه شود.اگر عمری بود به ادامه ی مطالب میپردازیم.
